zondag 9 december 2007

Tijdloze kunst van Elia Kazan


Gisteren zond de Vlaamse televisie een prachtige film uit. Het toneelstuk van Tennessee Williams dateert van 1947, dat is dus zestig jaar geleden. Het Broadway-stuk werd in 1951 verfilmd door Elia Kazan, met in de hoofdrollen Marlon Brando, Vivien Leigh, Kim Hunter en Karl Malden. Het behoeft weinig uitleg dat zowel het toneelstuk als de verfilming met prijzen bekroond werd. Ik kan er vandaag eigenlijk weinig over zeggen, behalve dat het me uit mijn slaap hield en ook vanmorgen bij het ontwaken nog steeds in mijn gedachten speelde. Zelden heb ik de laatste tijd elke seconde van een film met onvoorwaardelijke aandacht gevolgd. Schitterende dialogen, uitmuntende vertolkingen van vooral een Vivien Leigh. Het mooie decor (New Orleans), fraai camerawerk en het verrassend tijdloze karakter van 'A Streetcar Named Desire' doen iets met je. Blanche DuBois (Vivien Leigh) wil magie, geen realiteit. Dat zegt ze in een ontluisterende confrontatie met haar schoonbroer Stanley (Marlon Brando).

Als kind en jonge tiener keek ik veel naar oude films op televisie. Elke zaterdagmiddag wist de BRT me enkele uren in een andere wereld te brengen. Musicals, gangsterfilms, romantische komedies. Omdat mijn vader in zijn vrije tijd radios en televisies repareerde, beschikten wij al snel over twee van die apparaten. Zo lag ik dan riant op het bed van mijn ouders aan de houten buis van een Philips Automatic gekluisterd. Ook 'savonds in de weekends vaak, omdat ik mijn bescheiden zakgeld liever in drop en langspeelplaten investeerde dan in rondjes bier met vriendjes en vriendinnetjes in de stad. Dan maar radio luisteren en films kijken. Ik voelde me soms wel eenzaam en in de steek gelaten, maar de film en radio maakten veel goed!

Het doet iets met je. Een goed verhaal, een mooi vertolkte film met meer dan visuele zeggingskracht alleen. Maatschappijkritiek, messcherpe observaties van de menselijke natuur, vooroordelen, medeleven en tragiek. Soms is het heel aannemelijk om net als Blanche DuBois liever magie, dan de realiteit te willen beleven.

Geen opmerkingen: