Maastricht als Culturele Hoofdstad 2018?

Afgelopen maandagavond naar de AINSI getogen, een verzamelplaats voor creatieve industrie (in de breedste zin van het begrip) in het voormalige ENCI gebouw aan de Lage Kanaaldijk. VVV Maastricht hield daar een presentatie voor genodigden omtrent haar Marketing en Communicatieplan voor 2009. Onder de aanwezigen waren voornamelijk VVV partners en belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers uit de lokale middenstand maar ook kopstukken als wethouder Jean Jacobs en enkele gemeenteraadsleden.

Een vriendin van mij werkt vanuit haar functie als bedrijfsleidster van een onderneming in de toeristische sector met het VVV samen, zodoende verklaart dat mijn aanwezigheid die avond. Ook was ik nog nooit in het AINSI gebouw geweest en uiteraard nieuwsgierig genoeg naar wat het VVV voor Maastricht in petto heeft.

Zonder al te negatief te willen klinken, is een zekere voorspelbaarheid van indrukken en inhoud op die avond mede debet aan het feit dat de stad Maastricht in haar huidige gedaante me niet echt meer bekoren kan. Ben nooit chauvinistisch geweest en ook nu nog niet, maar de wijze waarop men de stad Maastricht onder de aandacht brengt en verkoopt, tja, het is een tendens die ik overigens voor geen enkele stad een dikke thumbs up geef.

Ook valt het me op dat het vooral de stemmen van ondernemers van buiten Maastricht betreft die er zakelijk succes boeken en de stad aan hun marketingconcepten (willen) onderwerpen. Is nogal wiedes dat ze naar het zuiden afzakken. De Randstad is stampvol, duur en er is teveel concurrentie. Het zuiden biedt voor ondernemers nog voldoende speelruimte. Bovendien is de 'echte' Mestreechteneer niet ambitieus genoeg, zonder visie en leeft ie vanuit vastgeroeste waarden. Zo hoorde ik links en rechts. Ik vraag me af of in dit alles de ziel van de stad daadwerkelijk een rol speelt, of dat Maastricht vanwege haar historische gebouwen slechts als fraai decor dient voor activiteiten die willekeurig overal in elke andere stad zouden kunnen plaatsvinden... En slaat men de plank in die grootse visies voor de stad niet ook goed mis? Het Mosae Forum, een modern winkelcentrum te hartje Mestreech dat met veel tamtam en dure publiciteit werd aangekondigd indertijd, kampt nu al met leegstand omdat een belangrijke participant haar op een ijzersterk concept gestoelde werkzaamheden staakte in wat Maastrichts mooiste gewelvenkelders moet heten. Ja, wijt het maar aan 'de Maastrichtenaar' die vastgeroest in haar waarden geen zin heeft om 'zo' te winkelen...

Met gemengde gevoelens onderging ik de verschillende presentaties van het VVV management team en de wethouder, waarvan de laatste vooral zijn ambities betreffende het Cultureel Hoofdstad worden in 2018 aan het middenstandelijk publiek openbaarde. Niet voor de eerste keer, uiteraard.

De bedachte campagnes om zowel Limburg als Maastricht voor het publiek aantrekkelijk te maken draaien om liefde. Liefde voor het leven en liefde voor... shoppen!

Lijkt me beter de knop om te draaien en mijn persoonlijke emoties ten faveure van de beroepsmatige benadering in stilte te begraven. Want ook ik werk voor opdrachtgevers die de stad Maastricht aan een publiek wensen te verkopen. Het zij vanuit iets andere invalshoeken, maar toch... Het boek Daarom Maastricht verschijnt binnen enkele weken en presenteert de stad ook louter vanuit positief perspectief. Veel mooie foto's en eventueel interessante verhalen over en van bedrijven, organisaties en instellingen die Maastricht als thuisbasis hebben. Het was leuk en leerzaam om aan dat boek mee te werken, je leert namelijk van alles over de verschillende structuren binnen een stad. De combinatie van historie en actuele aangelegenheden maakt dat je enig inzicht krijgt in de ontwikkeling van Maastricht en voor mijzelf, als geboren en toch ook wel getogen Maastrichtse, zijn het deze dingen die het werk veraangenamen. Ik leer er altijd van. Vooral de ambities vanuit bedrijven op wetenschappelijk (Life Sciences) gebied in combinatie met de universiteit zijn interessant voor de regio, dus niet alleen voor de stad. Het is zinvol en reikt wat verder en dieper dan Maastricht aan te bieden als winkelstad. Stamceltherapie en werkgelegenheid bijvoorbeeld. Het middelbaar beroepsonderwijs in de streek zou daar perfect op in kunnen spelen, want voor het prepareren van kweekjes in laboratoria is niet zozeer academisch talent vereist. Als jongere heb je de kans op een (aantrekkelijke) baan, plus je bent betrokken bij een van de wezenlijkste innovaties in de medische wereld. Dit werd geopperd door een CEO oftewel directeur van een Life Sciences onderneming. En zo zijn er talloze voorbeelden te vinden die de stad Maastricht werkelijk in staat stelt te praktiseren wat het predikt?

Wat mij na zo'n avond VVV vooral door het hoofd ging, was de gedachte aan wat het verschil tussen cultuur en cultiveren nu eigenlijk is. Probeert men Maastricht niet voornamelijk te cultiveren naar commercieel voorbeeld? Is cultuur niet iets dat haar wortels heeft in het verleden en als zodanig gestaag uitgroeit tot een algemeen aanvaard gegeven, of als standaard in groter verband? Heeft Maastricht wat dat betreft veel te weinig cultuur om als hoofdstad mee te kunnen dingen? Want alles wat er in de komende 10 jaar onder het mom van cultuur uit de grond wordt gestampt, dient toch alleen het oppervlakkige doel om een bepaalde ambitie of een simpel verlangen (geld!) te vervullen. En in hoeverre is dat dan oprecht of terecht?

Mijn stem of mening telt toch niet mee en doet er eigenlijk niet toe. Dus laat ik de heren campagnevoerders, wethouder en machtigste ondernemers binnen Maastricht vooral het voordeel van de twijfel gunnen. De echte Mestreechter Geis laat zich toch niet dwingen of sturen, vermoed ik.

Prestigieuze evenementen zoals het Preuvenemint en het '11devande11de' feest dat de start van het carnavalsseizoen aankondigt zijn inmiddels in opspraak geraakt vanwege overmatig drankgebruik en de daarmee gepaard gaande overlast. Jaja, constateer ik dan met enig leedvermaak. Zo gaat dat. Topevenement Winterland dat zelfs in een nationale top zoveel staat, valt bij sommigen ook al niet goed in de aarde omdat het niet het juiste soort toeristen aantrekt. Ja. Want Maastricht houdt niet zo van ordinair. Maastricht wil chic, of sjiek. Ja, heel chic, zoals uit de poster Liefde voor Shoppen blijkt...